Terugblik op ruim 3 jaar Stichting Wijsneus

September 2010
Stichting Wijsneus gaat alweer haar vierde schooljaar in! Het is snel gegaan vanaf dat we onze entree maakten op de eerste twee scholen: de Merkelbachschool en de 12e Montessorischool De Stern in Zuideramstel. Daarna volgden er snel meer, in Zuideramstel en in Noord. Er was blijkbaar behoefte aan een kleine, betrouwbare partner die maatwerk kan leveren. Inmiddels hebben we een vaste samenwerking met bovengenoemde scholen in Zuideramstel en zo'n tien scholen in Noord. Al met al heeft Stichting Wijsneus in drie jaar tijd een goede basis opgebouwd. Als organisatie zijn we steeds meer betrokken bij alle ontwikkelingen in het werkveld, zowel op stadsdeelnivo als stedelijk. Het wordt wel spannend hoe de bezuinigingen gaan uitpakken voor de naschoolse activiteiten en voor Stichting Wijsneus. Hopelijk blijft er voldoende ruimte voor een kleine, eigenwijze maar doeltreffende club!

Oprichting

Stichting Wijsneus werd 3,5 jaar geleden opgericht door twee moeders die vonden dat het beter kon: vrijetijdsactiviteiten toegankelijker maken. We vonden het logisch cursussen daar te organiseren waar de kinderen zijn: op school en naschoolse opvang. Dat zagen we toen nog te weinig gebeuren. Niet helemaal toevallig bleek die gedachte samen te vallen met het beleid op dagarrangementen. Daarnaast wilden we graag meer aandacht voor andere manieren van leren en ervaren, buiten het 'schoolse leren'. Veel scholen hebben steeds minder tijd voor creatieve en expressieve vakken. In onze cursussen door professionele vakdocenten en organisaties zien we kinderen opbloeien, zich verwonderen, trots zijn en elkaar aanmoedigen en aanspreken. De setting van kleine groepjes (gem. 10 kinderen) en een docent met een heel andere kijk en werkwijze, haalt andere kwaliteiten van kinderen naar boven.
Stichting Wijsneus vindt nauwe samenwerking met de scholen (meestal opdrachtgever) essentieel voor het welslagen. Elke school is weer anders, zodat we niet anders dan maatwerk kunnen leveren.

Aan de slag in Zuideramstel

Op school
De eerste scholen die graag met ons in zee wilden, waren de Merkelbachschool en 12e Montessorischool 'De Stern'. Zij wilden zich graag profileren t.o.v. de scholen van bijzonder onderwijs in de buurt. Daarnaast wilden zij hun onderlinge samenwerking verder uitbreiden om de kinderen van beide scholen meer met elkaar in contact te laten komen. Er was toen weinig aanbod in Buitenveldert. Gezien de schoolpopulatie zagen zij cursussen tegen kostprijs aanbieden niet voor zich. Stichting Wijsneus heeft toen fondsen geworven en uiteindelijk van Steunfonds Amsterdam geld gekregen voor een pilot, zodat Stichting Wijsneus de cursussen goedkoper kon aanbieden. Na twee jaar heeft stadsdeel Zuideramstel die korting 'overgenomen' met subsidie op de cursusprijs. Op een aantal andere scholen in Buitenveldert hebben we ook een naschools aanbod uitgeprobeerd, maar dat sloeg onvoldoende aan.
Op de Merkelbachschool en 12e Montessorischool 'De Stern' hebben we nu 3 schooljaren cursussen aangeboden in 3 blokken van 10 weken. Gaandeweg bestond de behoefte naar meer continuïteit, zodat we dit schooljaar gaan starten met jaarcursussen, zoals Theater Totaal, een Kunstwerkplaats en een Kleuteratelier. De naschoolse activiteiten moeten ook meer gaan aansluiten op het aanbod binnen school. Zo zijn we bezig met het opzetten van een Kinderpersbureau i.s.m. de bibliotheek. (Activiteiten op de Merkelbachschool en 12e Montessorischool 'De Stern' zijn ook te zien in het filmpje over Stichting Wijsneus elders op deze website)

Voetbal
Met steun van het stadsdeel heeft Stichting Wijsneus ook met voetbalclub SC Buitenveldert het project 'Voetbal na school' opgezet, waarbij kinderen uit het hele stadsdeel 4 dagen per week bij de club kunnen sporten tot 18 uur. Indien gewenst kunnen kinderen met een busje bij school worden opgehaald. Stichting Wijsneus heeft ruim een jaar de organisatie en coördinatie op zich genomen (planning, vervoer, werving, contacten, financiering), waarna we het hebben overgedragen aan een combinatiefunctionaris. Voor meer informatie kijk op: Sport na schooltijd

Natuur
Daarnaast heeft Stichting Wijsneus allerlei activiteiten op het gebied van natuurbeleving georganiseerd. Dat begon met het bezoek van minister Verburg aan het stadsdeel waarvoor we workshops met kinderen in het Amstelpark organiseerden. Als vervolg organiseerden we een cursus 'Talententuin' in het Amsterdamse Bos en 'Spelen met zon, wind en water' in het Amstelpark. Deze cursussen waren toegankelijk voor alle kinderen uit Zuideramstel. De animo was niet geweldig. Het bleek voor veel ouders toch lastig te organiseren (ondanks vervoer van school naar park) en kinderen melden zich ook niet snel aan op een voor hen onbekende plek met kinderen die ze niet kennen. Deze ervaring heeft ons geloof in ons concept versterkt: zo dicht mogelijk bij de kinderen blijven.

Wijsneus in Noord

Naast Zuideramstel is Stichting Wijsneus vooral actief in Noord, waar we met 10 scholen samenwerken en als talentmakelaar worden ingezet. We spelen een grote rol in nieuwe ontwikkelingen als een samenhangend buurtaanbod met doorstroming naar hogere niveau's, ouderbijdrage naar inkomen, en samenwerking met andere partijen. Voor stadsdeel Noord neemt Stichting Wijsneus deel aan de pilot voor een gemeentelijke planningssite, samen met Akros uit de Baarsjes.

Samenwerkingspartner
Vlak na de eerste stappen in Zuideramstel deed Stichting Wijsneus haar intrede in Nieuwendam-Noord. Drie scholen (de IJdoornschool, de Berkelier en de Amstelmeerschool) wilden met naschoolse activiteiten starten en zochten een partner voor de organisatie. Dat Stichting Wijsneus zowel het aanbod als een groot deel van de organisatie op zich neemt, was (en is) zeer aantrekkelijk voor de scholen. Na Nieuwendam-Noord volgden twee scholen in Tuindorp Oostzaan (de Satelliet en de oolster) en vier scholen in Breedveld die een samenwerkingsverband aangingen.

Losse cursussen
Daarnaast was er in Noord vanuit veel andere scholen vraag naar 'losse' cursussen, zodat we dat twee schooljaren ook hebben aangeboden. We kwamen er achter dat deze werkwijze voor ons niet optimaal was: door het grote aantal scholen was er te weinig contact met de school om een hechte samenwerking op te bouwen. Daarom hebben we besloten terug te keren naar ons concept van een totaalpakket naschoolse activiteiten voor scholen. De Rosaschool heeft ervoor gekozen op die basis met ons verder te gaan.

Talentmakelen en beleidsontwikkeling
De oprichting en ontwikkeling van Stichting Wijsneus liep in feite gelijk op met het beleid op dagarrangementen en later brede talentontwikkeling. Vanuit stadsdelen werden talentmakelaars benoemd die vraag en aanbod aan elkaar moesten koppelen en de organisatie van het aanbod op school en in de wijk op gang moesten brengen. Stichting Wijsneus verricht diezelfde taken vanuit haar eigen doelstellingen. Stadsdeel Noord zag dat ook, zodat Stichting Wijsneus al snel betrokken werd als talentmakelaar bij beleidsontwikkeling. Er is een goede samenwerking ontstaan met de 3 talentmakelaars van Kansweb die voor andere scholen en wijken actief zijn. Samen met de coördinatoren van de talentlijnen in Noord wordt het aanbod gestroomlijnd, verbeterd en op elkaar afgestemd.

Pilots
Stichting Wijsneus wordt ook regelmatig gevraagd om pilots uit te voeren. Zo hebben we in Tuindorp Oostzaan een gezamenlijk aanbod opgezet van de Poolster en de Satelliet. Nieuw was ook de ouderbijdrage voor de cursussen, waardoor er meer budget beschikbaar komt voor de cursussen. Ook in Breedveld heeft Stichting Wijsneus daarmee een pilot gedaan die dit schooljaar wordt voortgezet met een inkomensafhankelijke bijdrage.
Voor Breedveld heeft Stichting Wijsneus een opdracht van het stadsdeel uitgevoerd om een plan te maken voor een samenhangend buurtaanbod t.b.v. de vier scholen in de wijk: Capelleschool, Buikslotermeerschool, Elzenhagen en het Wespennest. De basis daarvoor is afgelopen schooljaar gelegd en dit schooljaar wordt dat verder uitgebouwd.
Onlangs zijn we gestart met de nieuwste pilot: inschrijving via een gemeentelijke website voor naschoolse activiteiten.

De organisatie

Stichting Wijsneus heeft een bestuur met 3 tot 4 bestuursleden met diverse achtergrond en expertise: de politiek, kunst- en cultuureducatie, bedrijfsvoering en personeelsbeleid. Na een intensieve betrokkenheid in de startfase heeft het bestuur inmiddels wat meer afstand tot de werkorganisatie en heeft zij vooral een controlerende (financiën), adviserende en inspirerende rol.
De werkorganisatie heeft lang bestaan uit één persoon: oprichtster Liesbeth Barwegen. De eerste helft 2009 kreeg zij versterking van Brigitta Huigsloot en sinds februari dit jaar is Nicole de Munk in dienst. Beiden hebben de verantwoordelijkheid voor een aantal scholen. Daarnaast richt Liesbeth zich op de financiën en beleids- en strategieontwikkeling en Nicole op publiciteit, administratie en ondersteuning.

De docenten
Zonder docenten geen cursussen! Het succes van Stichting Wijsneus is in grote mate afhankelijk van de inzet en de kwaliteit van onze docenten. We hebben inmiddels een ruim bestand opgebouwd van free-lance vakdocenten uit vele disciplines. Er is een kern van docenten van het eerste uur en een deel met verloop. In de huidige setting van naschoolse activiteiten kunnen docenten hiervan niet geheel in hun inkomen voorzien. Het hangt vaak van andere opdrachten of vaste banen af of een docent beschikbaar is. Zo hebben we te maken met een steeds wisselende groep docenten. Sommigen haken af omdat het geven van naschoolse cursussen hen toch niet bevalt en met een enkeling hebben wij de samenwerking opgezegd door gebrek aan kwaliteit. De meeste docenten werken met veel plezier voor Stichting Wijsneus en tonen over het algemeen een hoge kwaliteit, zowel inhoudelijk als pedagogisch-didactisch. We willen ook startende docenten een kans bieden door gerichte plaatsing (op een school en met een groep die ze goed aankunnen) en begeleiding. Minimaal twee keer per jaar organiseren we workshops voor de docenten ter deskundigheidsbevordering en uitwisseling. We merken dat docenten het heel prettig vinden elkaar te ontmoeten en uit te wisselen. Je staat toch maar in je eentje voor een groep en je hebt op school weinig contact met collega's en leerkrachten.

Partners
Stichting Wijsneus werkt graag zoveel mogelijk samen met organisaties, liefst in de buurt van de school. We willen graag bestaand aanbod in de school brengen, ook om een doorstroming op gang te brengen voor kinderen die na de cursus verder willen. Op dit moment zijn onze samenwerkingspartners:

Ook kinderopvangorganisaties zien we graag als samenwerkingspartner. Op zijn minst door de activiteiten op school ook toegankelijk te maken voor de kinderen die naar de naschoolse opvang gaan. Met steeds meer NSO's kunnen we daar afspraken over maken. Stichting Wijsneus ziet in de toekomst een samenwerking voor zich waarin gezamenlijk voor een activiteitenaanbod wordt gezorgd.